0936.858.858

LOADING...

Sử dụng đòn bẩy tài chính

“Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nhấc bổng cả trái đất này” – đó là một câu nói nổi tiếng đã trở thành định lý của nhà khoa học thiên tài Archimedes. Câu nói này không chỉ đúng trong vật lý mà còn đúng trong nhiều lĩnh vực, ngành nghề của xã hội và chứng khoán cũng không phải ngoại lệ. Điểm tựa trong chứng khoán hiểu theo cách mà Archimedes đang đề cập, để giúp nhà đầu tư có thể “nhấc bổng” tài khoản bằng những khoản lợi nhuận lớn hơn nhiều lần so với việc chỉ sử dụng “vốn tự có” cũng chính là một loại đòn bẩy có tên gọi là đòn bẩy tài chính.

Cũng giống như việc lựa chọn một điểm tựa thích hợp để nâng lên một vật nặng hơn rất nhiều so với lực bỏ ra, nếu lựa chọn phù hợp và sử dụng một cách thành thạo sẽ cho những thành công mỹ mãn, không tốn nhiều sức lực mà vẫn đạt được hiệu quả cao, nhưng ở chiều ngược lại nếu như điểm tựa không đủ chắc chắn hoàn toàn có thể đem lại hậu quả khôn lường với những tổn thất ghê gớm.

Thực tế vật lý này hoàn toàn đúng trong đầu tư chứng khoán, ở đó người ta vẫn thường nói “đòn bẩy tài chính là con dao hai lưỡi” mà ai cũng biết “chơi dao thì có ngày đứt tay”. Vậy làm cách nào để sử dụng đòn bẩy một cách hiệu quả trong thị trường tăng giá, đặc biệt là ứng xử ra sao trong những nhịp điều chỉnh thứ cấp có thể xảy ra bất cứ lúc nào ở một thị trường tăng giá kéo dài. Ở đây chúng tôi không đề cập đến việc sử dụng đòn bẩy tài chính trong điều kiện thị trường giảm giá vì việc này có vẻ giống như cố gắng chất thật nhiều hàng hóa lên thuyền, chất vượt tải trọng, đi ngược dòng với phía trước là thác nước chảy xiết và mong chờ bỗng nhiên nước ngừng chảy để con thuyền về đích an toàn!

Trước khi sử dụng đòn bẩy tài chính, chúng ta hãy đề cập tới một trạng thái cảm xúc mà tôi gọi là “giới hạn tâm lý”.

Đây là trạng thái mà ở đó nhà đầu tư bắt đầu cảm thấy áp lực tài chính ghê gớm đè nặng vượt quá sức chịu đựng hoặc ngoài tầm kiểm soát của bản thân, đó là nơi khởi đầu của sự hoảng loạn hoặc sự hưng phấn thái quá, tạo nên một chuỗi phản ứng dây chuyền tiêu cực khiến hầu hết nhà đầu tư phá vỡ hết những nguyên tắc, kinh nghiệm mình dày công gây dựng. Biểu hiện của “giới hạn tâm lý” có thể là mất ngủ, nằm mơ cũng nghĩ về chứng khoán (có lẽ là do ngày nghĩ nhiều quá, ngày làm sao đêm chiêm bao là vậy!) … hay những cảm giác lo lắng, khó thở, đổ mồ hồi … trước những biến động ngắn hạn đi ngược dự báo của thị trường hoặc những cảm xúc thăng hoa tột đỉnh, nâng nâng trong men say chiến thắng … đi kèm theo đó là những hành động như đếm cua trong lỗ (nếu giá tăng thêm 50-100% nữa thì mình sẽ làm gì với số tiền này?), ngủ quên trong men say chiến thắng (tiền kiếm mỗi ngày nhiều như vậy, cứ tiêu thoải mái một chút, mai danh mục lại tăng sẽ bù lại thôi mà!).

Mỗi nhà đầu tư sẽ có những “giới hạn tâm lý” của riêng mình mà việc này không chuyên gia tư vấn nào có thể chỉ ra cho các bạn, chỉ có chính các bạn tự trải nghiệm và tự trang bị cho bản thân mình trước khi bước chân vào con đường sử dụng “đòn bẩy tài chính”. Lời khuyên đầu tiên của tôi là “hãy sử dụng margin trong giới hạn tâm lý của chính mình”!

Trong một thị trường tăng giá kéo dài, đặc biệt là ở những giai đoạn giá bắt đầu hình thành những mức giá cao mới ban đầu, đi lên mạnh mẽ và được củng cố bởi khối lượng giao dịch chính là điều kiện lý tưởng để sử dụng margin. Khi điều kiện chung này diễn ra, ai cũng có thể trở thành chuyên gia đòn bẩy, thị trường chung đã tạo ra một điều kiện thuận lợi để cho phần đông những người tham gia đều là người chiến thắng.

Một số hình ảnh quen thuộc ở giai đoạn này là danh mục tăng giá nhanh chóng, mức lợi nhuận cao vời vợi, cao hơn rất nhiều so với tỷ lệ lãi thực tế, ngày càng xuất hiện nhiều hơn các chuyên gia show tài khoản với khả năng kiếm lợi phi thường … Trong những lúc như thế này, tôi cũng có dịp phỏng vấn một số nhà đầu tư trên thị trường về tỷ lệ sử dụng margin làm sao cho hợp lý. Với một nhà đầu tư trẻ tuổi mới tham gia thị trường với số vốn ít ỏi “Thị trường tốt thế này cơ mà anh, dòng tiền vào nhiều, em lúc nào cũng full margin, tỷ lệ yêu thích của em là 3/7, đôi khi hơn vì sức mua nổi lên CTCK lại cho em vay tiếp”, thật là tràn đầy nhiệt huyết và lạc quan, một thái độ tốt và cần có khi đầu tư. Cũng vẫn câu hỏi đó tôi nhận được câu trả lời không bao giờ sử dụng margin đối với một nhà đầu tư từng trải qua những giai đoạn trầm lắng của thị trường, luôn luôn thận trọng và không bao giờ đặt trọn vẹn niềm tin vào thị trường chứng khoán. Thận trọng luôn là một đức tính tốt nếu được sử dụng đúng lúc trong mọi lĩnh vực.

Với cá nhân tôi, là sự kết hợp giữa hai nhà đầu tư này trong việc sử dụng đòn bẩy tài chính để đầu tư cổ phiếu. Tôi thường sử dụng margin với tỷ lệ cao (nhưng không bao giờ tới 3:7) khi những cổ phiếu hàng đầu bắt đầu hình thành những bước giá cao mới đầu tiên.

Đây là điểm sử dụng đòn bẩy tương đối an toàn – vào lúc mọi việc vẫn còn chưa rõ ràng và xu thế chưa được củng cố bởi khối lượng lớn trên toàn thị trường – vì tôi cho rằng chỉ cần thị trường đã hình thành xu thế và các cổ phiếu dẫn dắt phát đi tín hiệu là thời điểm để bắt đầu. Mọi chuyện thường diễn ra tốt đẹp trong một uptrend kéo dài mà giai đoạn chúng ta đã và đang trải qua là một trải nghiệm thực tế sống động nhất. Thực tế thì tôi cũng đã từng không phải một mà nhiều lần chấp nhận “kẹp dài hạn” cùng với tỷ lệ margin cao trong những nhịp điều chỉnh thứ cấp, mặc dù cuối cùng thì kết quả vẫn thật tuyệt vời nhưng thực sự cảm giác mất đi một phần lãi không nhỏ trong khoảng thời gian ngắn mà cần nhiều thời gian để tích lũy trước đó quả thực không lấy làm dễ chịu, nếu không muốn nói là những giai đoạn tra tấn và thử thách thần kinh gay cấn.

Không đồng ý với câu nói “trẻ bán sức khỏe để lấy tiền, về già dùng tiền mua sức khỏe”, tôi nghĩ mình có thể làm tốt hơn để giảm sức ép khi nhịp điều chỉnh thứ cấp bất ngờ xảy ra. Về cơ bản, có một số dấu hiệu để xác định nhịp điều chỉnh của thị trường xuất hiện nhưng thực tế đa phần tôi thấy không quá chính xác và thường chỉ biết chắc chắn khi quá trình điều chỉnh đã xảy ra rồi. Vì vậy, thay vì để việc sử dụng đòn bẩy tài chính của mình phụ thuộc vào biến động của thị trường chung, tôi cố gắng thiết kế ra một phương án riêng cho danh mục của mình để nâng cao tính chủ động và sức khỏe cho bản thân. Ban đầu tôi cũng mày mò, thống kê, dùng thử nhiều phương pháp nhưng rốt cuộc chẳng phương án nào cho giải pháp tối ưu, chẳng phương án nào có thể cho giải pháp có thể “mua đáy bán đỉnh” (câu này là nói cho vui thôi).

Cuối cùng thì tôi cũng ngộ ra một điều, ngay trong cuộc sống cũng chỉ tồn tại “thuyết tương đối” chứ chưa hề có “thuyết tuyệt đối”, và bản chất việc đầu tư cũng vậy, mỗi người đều có mức độ hài lòng của riêng mình cũng giống như mỗi người đều có giới hạn tâm lý vậy. Chính vì vậy, tôi xây dựng các điểm hạ margin tương ứng với mức độ hài lòng của mình ở từng thời kỳ (việc này cho phép tôi không trình bày chi tiết ở đây), ở đó là nơi tôi có thể sẵn sàng bán cổ phiếu dù giá cổ phiếu và thị trường chung có thể tiếp tục tăng giá (đây là điều mà tôi không thể biết chắc chắn được) mà vẫn cảm thấy vô cùng thoải mái. Tuy nhiên tôi không bao giờ bán hết danh mục của mình trong uptrend, việc hạ margin giống như việc hái quả khi đến vụ mùa vậy.

Có lẽ để bàn về chủ đề này còn rất dài và rất nhiều điều để nói, nhưng cho phép tôi tạm dừng lại ở đây với bí quyết làm giàu của người giàu nhất thành Babylon “Luôn giữ lại 10% số tiền mình kiếm được”. Bí quyết vô cùng đơn giản nhưng cũng khó thực hiện, và trong đầu tư chứng khoán cũng vậy, bạn kiếm bao nhiêu không quan trọng, quan trọng là bạn giữ lại bao nhiêu và đừng bao giờ để mất nhiều hơn những gì bạn kiếm được!

P/s: trên đây là một số quan điểm cá nhân về việc sử dụng margin sau khi nhận được những câu hỏi, băn khoăn của nhà đầu tư về việc thị trường điều chỉnh và một số cổ phiếu điều chỉnh. Rất vui lòng nhận được sự chia sẻ và góp ý của mọi người để chúng ta cùng nhau ngày càng hoàn thiện phương pháp đầu tư của riêng mình.

Trân trọng.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *